PENTSALEKUA: MARCELLE MARDON

Duela hamarkada bat baino gehiago Marcelle ezagutu genuen, baina 5 minutu baino ez genituen behar bere alderdi humanitarioenaz konturatzeko, bereziki Zimbabwe bere jaioterrira zuzenduta. Urte hauetan guztietan, arkitekturan eta hirigintzan, profesional gisa nazioartean izan duen proiekzioa ikusi dugu, bai eta hiriguneetan bizi diren komunitate ahulen alde etengabe egin duen lana ere.

Gaur, Pentsaleku honetara ekarri dugu Marcelle, nahasketa handiko garai hauetan zer arduratzen duen jakiteko.

Egun on, Marcelle, mila esker gure gonbidapena onartzeagatik.

Zimbabwetar hau, bere egungo GKEen sektoreko aholkularitza-lanari buruz hitz egiten hasi zen, 2012az geroztik, SDI ‑ Dialogue on Shelter filialarekin lankidetzarekin batera, kokaleku ezegonkorretako komunitateen azpiegitura-, lur-, bizimodu- eta osasun-arazoei irtenbideak ematen saiatzen.

Gainera, emakumeen gizarte- eta ekonomia-ahalduntzearen alde egiten du, 30 hitzalditan eta mintegitan baino gehiagotan parte hartuz. Bertan, berdintasunaz eta eskubideez, autogobernuaz edo integrazioaz hitz egin da, besteak beste, Afrikako diasporan ikuspegi interesgarri batetik.

Zimbabwetar eta afrikar gisa geure buruari buruz dugun narratiba aldatu behar dugu”

dio Marcellek sakontasunez.

2021eko bere Zimbabweko egonaldiak, sei urtez kanpoan egon ondoren, berriro ere pobrezia‑gogortasunaren aurrean jarri zuen, COVID-19 zela eta, herrialdea kolokan zegoela ikusten. Egoera hori larriagotu egin da azkenaldian, Ukrainako gerrak eragindako elikagai-urritasunagatik.

Talentuen ihesak jarraitzen du, nahiz eta itzuli nahi dituztenengatik nolabait orekatu, know-how eta sare garatuak berekin ekartzen, baina beharbada, zoritxarrez, espiritu merkantilista, humanitarioa baino gehiagoarekin.

Bere herrikide askorentzat, oraingo helburua erresilientzia lantzea da, itxaropena ez galtzea, baliabide sozial eta teknologikoetan oinarrituta bizirauteko sortze‑moduz pentsatzea. Komunitatearen ideiak funtzionatzen jarraitzen du, kolektiboaren bidez gehiago lor daitekeela uste dutelako.

Afrikako beharrak zerbait homogeneotzat hartzea, Marcelle arkitektoak zehazten duenez, ideia okerrak elikatzen ditu. Kontinentearen errealitatea askotarikoa eta konplexua da, eta haren iragan koloniala, egoera sozialak edo muga ekonomiko edo politikoak aztertu behar dira. Irtenbide bakar eta global batera murriztea, sinplista eta desegokia litzateke.

2050ean, Afrikako biztanleriaren % 51 auzo marjinaletan biziko da”

Hauek dira Afrika osoko hirien urbanizazio gero eta handiagoaren araberako aurreikuspen oso txarrak. Guztira 2.500 milioi pertsona biziko dira landa- eta hiri-inguruneetan. Nola xurgatuko dituzte hiriek horrelako exodoak? Horixe da galdera. Hori dela eta, egungo estrategien oinarria gazteen inplikazioa da, bai eta klima-aldaketa kontuan hartzea ere. Bi alderdi horiek funtsezkoak dira kokaleku ezegonkorretan bizi diren pertsonen etorkizun jasangarrirako.

OMEren gomendioek komunitate ahulak kanpoan utzi zituzten”

Zimbabweren bezalako errealitateak ez ziren kontuan hartu konfinamendu globalean eta mugen itxieran, dio Marcellek; izan ere, biztanleriaren % 90aren biziraupena, legez kanpoko merkatuetan eta mugaren zeharkako merkataritzan datza. Testuinguru horietan kutsadurara arriskatzea da ohikoagoa, janaririk gabe beste egun batez etxean geratzea baino.

Bere kasuan, pandemiak ohiko sarrera-iturriak kendu zizkion, baina, azkenean, egoera hori, on‑line lana garatzeko eta gaur egun onura jasotzen duten beste eremu batzuk aztertzeko, aukera bihurtu zitzaion.

Emakumeek eta neskek eragin handiagoa izan dute”

Gure inguru hurbilean, konfinamenduak genero-indarkeriaren egoera gehiagopean jarri dituzte emakumeak. “Bigarren pandemia” zeritzon, gertatutako gertakarien gorakada kontuan hartuta.

Zimbabwen, emakumeak dira maiz familiaren oinarria. Ezarritako isolamenduak euren merkataritza-jarduera geldiarazi zuen, bi astez ez zuten ia irauten aurrezkiak erabiltzera behartzen. Eskolak itxita egon ziren urtebetez baino gehiagoz, eta etxeko zama areagotu egin zitzaien, bizigaia irabazten jarraitu behar zuten bitartean. Garai zailak ziren emakumeentzat …

KOOPSF 34, Saharaz hegoaldeko gizarte-enpresen inkubagailua”

Marcelleren nazioarteko esperientzia tokiko integrazio-ekimenetan aplikatzen ari da orain; esaterako, KOOPSF 34 proiektuan, etorkinek Bizkaiko hiriburuan duten ekimena errazten duena.

Edota Bilboko San Frantzisko auzoa kultur arteko ikuspegitik erakusten zuen Diversitours 2021ean, hiriburuko udalarekin batera, abian jarri zuena.

WASH proiektuak: ura, saneamendua eta higienea”

ICLIrekin izandako lankidetzen berrikustea egiten, WASH egin berria aztertzen dugu, aholkulari-lanetan aritu baita Marcelle proiektu horretan. Proiektu horrek Ruandara eraman du, egindako lana gainbegiratzeko.

Proiektuetan erabilitako WASH printzipioak, azaltzen du Marcellek, komunitatera sartzeko ate bat dira, eta genero-berdintasuna lantzen dute, eskoletan edo osasun‑klubetan esate baterako. Lankidetza-plataformen bidez, osasun publikoko arazoei ekiten zaie, eta irtenbide jasangarriak diseinatzen dira, hegoaldeko beste testuinguru batzuetako praktika arrakastatsuak jarraituz.

Marcellek puzzlearen piezak sarrarazteko dohaina du, bere optimismoa, feminismoa, gizatasuna eta adorea direla eta. Harekin egonda, etengabe ikasten dugu. Elkarrizketan zehar ICLI Ruandan ordezkatzeko ohorea aitortu zigun WASH proiektuarekin… Ohorea gurea izan da, noski. Mila esker zure laguntzagatik, Marcelle. Laster zu ikustea espero dugu!

   

 

Utzi erantzuna